22 augustus 2002
Wet betreffende de rechten van de patiënten
Patiëntenrechten
Latijnse patientia = “lijden, dulden, volharding of geduld”
Deze wet heeft tot doel dat je een weloverwogen beslissing kunt nemen en dat ze wordt nageleefd.
Informatie
Eveneens in 2002, op 22 augustus werd de “Wet betreffende de rechten van de patiënten” gestemd. De wet bestaat uit zes hoofdstukken en 19 artikels; Deze bepaalt wat een patiënt eigenlijk is, wie een zorgverstrekker is en op wie deze wet allemaal van toepassing is als zorgverstrekker. Patiënten hebben recht op vrije keuze van beroepsbeoefenaar, hebben recht op een medisch dossier met inzagerecht en hebben recht op informatie rond hun gezondheid en behandelingen.
Hoofdstuk IV handelt over de vertegenwoordiging van de patiënt. Een wettelijke vertegenwoordiger is iemand die ofwel aangewezen is voorafgaandelijk ofwel wordt aangewezen als de patiënt niet meer in staat is zijn eigen rechten uit te oefenen.
Wettelijke vertegenwoordiging is een mandaat dat schriftelijk dient opgemaakt en getekend te worden door de opdrachtgever en de vertegenwoordiger. Het wordt aanzien als een volmacht. Deze benoemde vertegenwoordiger kan nooit ingaan tegen de wensen van diegene die hij/zij vertegenwoordigt.
Wat zijn jouw specifieke patiëntenrechten rondom levenseinde?
- Recht op informatie: Je hebt recht op volledige, duidelijke en begrijpelijke informatie over euthanasie, de procedure, de risico’s en de alternatieven. Deze informatie moet je in staat stellen om een weloverwogen beslissing te nemen.
- Recht op vrije keuze: Je hebt het recht om zelf te beslissen over euthanasie. Niemand mag je tot deze keuze dwingen.
- Recht op begeleiding: Je hebt recht op begeleiding door een arts of een multidisciplinair team, die je kunnen ondersteunen bij het maken van deze moeilijke keuze.
- Recht op privacy: Alles wat besproken wordt rondom euthanasie is strikt vertrouwelijk.
- Recht op pijnbeheersing: Als je kiest voor euthanasie, heb je recht op goede pijnbeheersing tot het einde.
Levenstestament
Dit document dat al bijna veertig jaar bestaat bij RWS is ondertussen gemeengoed geworden. Sinds 2002 en de wet op de patiëntenrechten moeten we dit lichtjes nuanceren. Een testament is iets dat je opstelt tijdens je leven en waarmee je zaken schriftelijk regelt die dienen te gebeuren na het overlijden.
Artikel 8 van de “wet op de patiëntenrechten” zegt dat patiënten recht hebben op informatie en toestemming in iedere tussenkomst van de beroepsbeoefenaar. Deze toestemming kan feitelijk maar ook schriftelijk worden vastgelegd. De wet spreekt ook over het weigeren van tussenkomsten.
Precies deze weigeringen van tussenkomsten en behandelingen zitten vervat in het levenstestament dat RWS aan zijn leden aanbiedt. Elke meerderjarige Belg kan eender wanneer in zijn leven op voorhand vastleggen wat hij/zij niet meer wenst in behandelingen en tussenkomsten van beroepsbeoefenaars. Dit kan zijn niet meer reanimeren, geen beademingsmachine, geen kunstmatige voeding, enz. enz.
Dit document blijft altijd geldig.
Praktisch
- Recht Op Waardig Sterven is een van de weinige organisaties die effectief het levenstestament registreert voor haar leden.
- Dit levenstestament dient door alle zorgverstrekkers gerespecteerd te worden en is wettelijk afdwingbaar. Indien dit niet gebeurt, kan men stappen ondernemen :
- via ombudsman
- via beroepsorganisaties
- via rechtbank.
- RWS zal – in de mate van het mogelijke – voor haar leden tussenkomen indien dit nodig is.
Waar vind je meer informatie en ondersteuning?
- Vanzelfsprekend kan je altijd terecht bij onze vrijwilligers: via telefoonpermanenties (03/272.51.63), door een afspraak te maken voor een persoonlijk gesprek of via onze kwartaalbladen.
- Arts: Je behandelend arts is de eerste persoon die je kan aanspreken met vragen over patiëntenrechten. Hij beheert trouwens jouw medisch dossier.
- Palliatieve zorgteams: Zij kunnen je uitgebreide informatie geven over euthanasie en de mogelijkheden van palliatieve zorg.
- Vlaams Patiëntenplatform: Deze organisatie kan je algemene informatie geven over patiëntenrechten, waaronder die rondom euthanasie.
- Ombudsdienst voor de Gezondheidszorg rondom patiëntenrechten bij ambulante zorg: Als je klachten hebt over de begeleiding rondom patiëntenrechten en levenseinde, kan je bij deze dienst terecht (02/524.85.20).
- Ombudsdienst van je behandelend ziekenhuis.
- LEIF: Deze organisatie biedt informatie en ondersteuning aan mensen die met een levensbedreigende ziekte te maken hebben: https://leif.be/
- Palliatieve Zorg Vlaanderen: Deze organisatie biedt richtlijnen en informatie over palliatieve zorg en euthanasie: https://palliatievezorgvlaanderen.be/
Wil je meer weten over jouw patiëntenrechten?
Aarzel niet om contact op te nemen met een van de bovengenoemde organisaties. Zij kunnen je met raad en daad bijstaan.